สังคมศตวรรษิกชน

คนร้อยปีกับวิถีสุขภาพ

Print
PDF

โดย กมลชนก ขำสุวรรณ, กาญจนา เทียนลาย, ศุทธิดา ชวนวัน, ธีรนงค์ สกุลศรี

2012-06-21-img01การมีชีวิตที่ยืนยาว และมีความสุขกาย สุขใจ ไม่เจ็บป่วย และไม่ทุกข์ใจเป็นเรื่องที่ทุกคนปรารถนา ดังคำกล่าวที่ว่า การมีสุขภาพดี มีค่ากว่าการมีเงินทองเป็นร้อยล้านพันล้าน เพราะแม้ว่าจะมีเงินมากองจนท่วมตัวก็ไม่สามารถซื้อสุขภาพที่ดีให้กลับคืนมาได้

เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2555 ผู้เขียนได้มีโอกาสเดินทางไปเก็บข้อมูลที่ อบต.หลุมรัง ต.หลุมรัง อ.บ่อพลอย จ.กาญจนบุรี เพื่อทำเวทีวิจัยหารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุแบบองค์รวม ทำให้ทราบข้อมูลในเบื้องต้นว่าตำบลหลุมรังมี 18 หมู่บ้าน และมีผู้สูงอายุทั้งหมด 954 คน จากคำบอกเล่าของคนที่นี่ บอกว่าคุณยายเจียน แสงหิรัญ เป็นผู้สูงอายุเพียงคนเดียวในตำบลที่มีอายุ 100 ปี ผู้ซึ่งผ่านร้อน ผ่านหนาว มาอย่างโชกโชนคนนหนึ่ง

Read more...

แม่พัน อร่ามวัฒน์ แม่ร้อยปี มหิดลวันแม่ ภาคกลาง ประจำปี 2554

Print
PDF

มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ดำเนินการคัดเลือกแม่ที่มีอายุเกินร้อยปี ที่ยังมีสุขภาพที่แข็งแรง เพื่อรับประทานรางวัล “แม่ 100 ปี มหิดลวันแม่ ประจำปี 2554” ซึ่งจะว่าไปแล้ว สามารถที่จะเรียกได้ว่า “แม่ 5 แผ่นดิน” โดยในปีนี้มีผู้สนใจส่งประวัติเพื่อเข้าร่วมการคัดเลือกเป็นจำนวน 76 ราย ซึ่งจะแบ่งรางวัลเป็น 5 รางวัล คือ กรุงเทพฯ ภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคอีสาน และภาคใต้

สำหรับปีนี้ ผู้เขียนได้มีโอกาสไปเยี่ยมเยี่ยนแม่ร้อยปี 2 ท่าน คือกรุงเทพ แม่ถวิล ลิ้มจำรูญ และภาคกลาง แม่พัน อร่ามวัฒน์ แต่จะขออนุญาตเล่าเรื่องราวการเดินทางไปพบแม่พัน อร่ามวัฒน์ ท่านเดียวค่ะ ส่วนแม่ถวิลจะขออนุญาตแยกเขียนอีกบทความหนึ่งค่ะ

ในเช้าของวันที่ 5 กรกฎาคม 2554 พวกเราที่เป็นคณะกรรมการคัดเลือกแม่ร้อยปีประจำปี 2554 จำนวน 9 คน รวมทั้งผู้ที่มาถ่ายทำวิดีโอด้วย โดยมีผู้เขียนที่เป็นน้องใหม่ของคณะฯ ออกเดินทางจากมหาวิทยาลัยมหิดล มุ่งหน้าไปพุทธมณฑลสาย 4 เพื่อไปเยี่ยมเยียนแม่ถวิล ลิ่มจำรูญ ก่อน จากนั้นเวลาประมาณเที่ยงกว่าพวกเราก็มุ่งหน้าสู่จังหวัดสมุทรสงคราม เพื่อไปเยี่ยมแม่พัน อร่ามวัฒน์ ระหว่างทางนั้น ผู้เขียนก็นึกจินตนาการถึงแม่พัน ว่า ท่านเป็นอย่างไรบ้าง จะคุยกับพวกเราได้หรือไม่ รถตู้พาพวกเราลัดเลาะตามถนนมาเรื่อยๆ ผ่านวัดวาอารามมากมาย จนผู้เขียนยังอดคิดไมได้ว่า จังหวัดสมุทรสงครามจะเป็นจังหวัดที่มีวัดมากที่สุดในประเทศไทยหรือไม่ ระหว่างทางเราก็ข้ามแม่น้ำสายหนึ่งที่ผู้เขียนก็ไม่รู้เหมือนกันว่าเป็นแม่น้ำหรือคลองกันแน่ จากนั้นราก็ผ่านเข้าสวนผลไม้มากมาย ดูไม่ทันเหมือนกันว่ามีต้นอะไร

 

ภาพที่ผู้เขียนเห็นหลังจากที่ลงจากรถตู้ คือ เห็นคุณยายท่านหนึ่ง ผมสีขาวทรงดอกกระทุ่ม ใส่ผ้าถุงสีม่วงนั่งอยู่ที่ร้านใต้ถุนบ้านยกสูงหลังหนึ่ง คณะของพวกเรายังเดินไม่ถึงบ้านหลังนั้นดี คุณยายก็ยกมือไหว้ทักทายพวกเราก่อนแล้ว ทำให้คณะของพวกเรายกมื่อไหว้ท่านกันแทบไม่ทันเลยทีเดียว (ต่อไปนี้จะขอเรียกคุณแม่พัน ว่าคุณยายพัน น่าจะเหมาะสมกว่า)

คุณยายพันนั้น เกิดเมื่อ ปี พ.ศ. 2448 ในปัจจุบันปี พ.ศ. 2554 ก็นับรวมอายุได้ 106 ปี ท่านอยู่ที่อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม มีลูกทั้งหมด 5 คน คนโตอายุ 76 ปี ส่วนคนเล็กอายุ 60 ปีแล้ว คุณยายเล่าให้ฟังว่าสมัยสาวๆ แกก็ทำสวน แล้วก็ค้าขาย กว่าจะได้แต่งงานก็อายุประมาณ 30 ปีแล้ว สาเหตุที่แต่งงานช้าก็เพราะต้องช่วยพ่อแม่ทำงาน เลี้ยงน้อง และยังเล่าให้ฟังว่าสมัยก่อนเวลาเลือกคู่เขาดูกันทีว่า จะทำมาหากินได้หรือไม่ สวยไม่สวยไมได้เอามาวัดกัน หากสวยแล้วทำมาหากินไม่เป็นก็ไม่มีใครเขาเอา คนสมัยก่อนเจอกันครั้งเดียวก็รู้แล้วว่าจะชอบพอกันหรือไม่ สมัยสาวๆ ก็ทำมาหลายอย่าง ยังเคยค้าหมากพลูด้วย และต้องเอาไปขายที่กรุงเทพฯ ด้วย ไปกับลูกสองคน พายไปด้วยกัน ผ่านลำน้ำแม่กลองที่ไหลผ่านหน้าบ้านที่แหละ พอฟังเท่านี้ผู้เขียนก็เพิ่งถึงบางอ้อ ว่า แม่น้ำที่คิดสงสัยตอนขามา ก็คือแม่น้ำแม่กลองนี่เอง มาต่อที่เรื่องของคุณยายดีกว่า ช่วงที่ต้องเอาหมากพลูไปขายนั้นก็ต้องพายเรือกันไป 2 วัน 2 คืนกว่าจะถึง ก็ต้องไปแวะพักกลางทาง ซึ่งต้องหากพักกันบริเวณที่มีบ้านคน เพราะอาจถูกขโมยขโจรปล้นเอาได้ ที่พักก็นอนกันในเรือ หุงหาอาหารก็บนเรือนั่นเอง เวลาพายก็ต้องระวัง เพราะน้ำเชี่ยว และบางครั้งก็ยังต้องระวังจระเข้ด้วย

คุณยายไม่อยากอยู่นิ่ง ก็พยายามทำนู่นนี้ตามประสาคนขยัย แอบลูกหลานไปถอนหญ้าบ่อยๆ บางครั้งคนแถวนั้นก็มาบอกลูกหลานว่า คุณยายแอบไปถอนหญ้าอีกแล้ว ลูกหลานไม่ให้ทำก็ไม่ยอม ส่วนใหญ่เราจะเห็นว่าคนแก่มักชอบกินหมาก เราจึงถามว่าคุณยายว่ากินหมากหรือไม่ คุณยายรีบตอบกลับมาว่า เคยกิน ชอบกินด้วยซ้ำ แต่เลิกกินแล้ว เพราะเดี๋ยวนี้หมากพลูราคาแพงมาก กินไม่ไหว เสียดายตังค์ เอาไว้ทำอย่างอื่น

ทุกวันนี้คุณยายก็อยู่กับลูกหลาน เวลาจะอาบน้ำ ลูกชายก็จะไปหาบน้ำเอามาให้อาบแถวๆ หน้าบ้าน อาบน้ำ แต่งตัวเอง ลูกหลานไม่ต้องมาช่วย ยังทำเองไหว ขึ้นลงบ้านเองได้ แม้เราจะเห็นว่าบันไดบ้านจะดูสูงก็ตาม เพราะคุณยายเล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนก็ยังปีนต้นตาลได้อยู่ เพิ่งจะเลิกเมื่อไม่กี่ปีมานี้เอง ส่วนเรื่องกิน ก็ไม่ยุ่งยากกินได้หมด และเมื่อเราได้ถามว่าชอบกินอะไรเป็นพิเศษหรือไม่นั้น คุณยายก็ตอบกลับว่า “ไม่มีหรอก กินได้หมด ไม่ว่าเขาจะเอาอะไรมาให้กิน ทุกอย่างต้องลองชิมดูก่อน ถึงจะรู้ว่าชอบหรือไม่ชอบ” สิ้นคำตอบก็เรียกเสียงหัวเราะจากพวกเราได้ไม่น้อย

คณะเราเห็นว่าคุณยายมีอารมณ์ขัน สุขภาพดี เราก็ถามไปว่า คุณยายยังกังวลใจอะไรหรือไม่ คำตอบที่ทำให้พวกเราน่านำกลับมาคิดก็คือ “ไม่มีเรื่องอะไรที่ให้ต้องกังวลใจหรอก ลูกหลานก็เรื่องของเขา เราจะเอาเรื่องของเขามาทุกร้อนใจทำไม ตัวเขา ไม่ใช่ตัวเรา”

ซึ่งทำให้เราคิดว่า มีหลายสิ่งหลายอย่างที่คุณยายคิดและทำ น่าจะส่งผลให้ท่านอายุยืนมาจนถึงทุกวันนี้ อาทิเรื่อง วิธีคิดในการใช้ชีวิต การกินอยู่ ทุกวันนี้ ท่านยังหูตาดีอยู่ ยังไม่ฝ้าฟาง แถมหูดีเสียด้วย ครั้งใดที่ผู้เขียนจะถ่ายรูป คุณยายก็หันมองตรงมาที่กล้องทันที สำเนียงแบบคนต่างจังหวัด ฟังแล้วน่ารักดีสิ่งหนึงที่ผู้เขียนสังเกตเห็นคือ หูของคุณยายพันใหญ่และยาวมาก ซึ่งก็เคยได้ยินผู้ใหญ่เขามักพูดกันว่า คนที่มีหูใหญ่และยาวมักจะมีอายุยืน ทำให้ผู้เขียนแทบจะเชื่อโดยสนิทใจจริงๆ ว่าคำพูดเหล่านั้นน่าจะเป็นความจริง ดูๆ ไปแล้วคุณยายท่านมีความสุขกับการใช้ชีวิต ไม่คิดเหมือนผู้สูงอายุทั่วๆ ที่คิดว่า เมื่อไหร่จะตายเสียที แต่คณยายคิดในแง่บวกว่า ยมบาลเขายังไม่มารับก็ยังไม่ต้องไป ถึงเวลาเขาก็มารับเองแค่นั้น นอกจากความสุขในการใช้ชีวิตแล้ว ครอบครัวที่มีความสุข การมีลูกหลานรายรอบอยู่ใกล้ที่คอยให้การดูแล ก็น่าจะเป็นยาดีขนานหนึ่ง ที่ทำใหคุณยายมีอายุยืนเกินร้อยปีเช่นนี้

 

ก่อนที่พวกเราจะกลับ คุณยายก็ยังเดินโชว์พวกเราด้วย ซึ่งทำให้เห็นว่า ท่านแข็งแรงมาก เพราะเผลอแปบเดียว ลงมาจากร้านตอนไหนไม่รู้แล้วเดินฉับๆ มานั่งที่ร้านอีกตัว ก่อนที่คณะพวกเราจะลาคุณยายกลับบ้าน ท่านก็ให้ศีลให้พรพวกเราก่อนกลับด้วย


จะมีบุญแค่ไหน ถ้าวันที่เราอายุ 80 แล้วบุพการียังคงอยู่เคียงข้าง

Print
PDF

 

TCCเคยมีใครบ้างที่จะตั้งคำถามกับตัวเองว่า พ่อแม่ จะอยู่กับเราไปอีกนานแค่ไหน เราจะมีอายุถึงเท่าไหร่ สิ่งเหล่านี้ เป็นคำถามที่ไม่สามารถหาคำตอบได้ล่วงหน้า สังขารเป็นสิ่งไม่เที่ยงตามคำสอนของพระพุทธศาสนา ทุกสิ่งในโลกล้วนอนิจจัง เกิดแก่เจ็บตาย สังสารวัฏที่ทุกคนต้องพบเจอ

 

พ่อแม่ คือบุคคลอันประเสริฐที่ทำให้เรามีชีวิต เป็นตัวเป็นตนอยู่ได้ บางคนก็มีชีวิตอยู่จนได้ตอบแทนพระคุณท่าน บางคนก็ล่วงลับไปก่อนที่จะได้ตอบแทนพระคุณ พ่อแม่ต้องมาเผาศพลูกก่อนนั้น เป็นสิ่งที่มีให้เห็นเป็นเรื่องปกติ จากวันเป็นเดือน เลื่อนไปเป็นปี อายุก็มีแต่เดินต่อไปข้างหน้า พร้อมกับสังขารที่ร่วงโรย ถึงเวลานั้นหากพ่อแม่ ยังคงมีชีวิตอยู่ บรรดาลูกๆ ทั้งหลายก็พึงที่จะต้องเลี้ยงดูท่านให้สมกับที่ท่านเลี้ยงดูเรา

Read more...

คุณทวดกับเหลน สายสัมพันธ์จากหนังสือ

Print
PDF

 

ในยุคที่เทคโนโลยีอันก้าวล้ำทันสมัยที่คนรุ่นใหม่ลุ่มหลง เห็นเรื่องความเชื่อ ความศรัทธา เป็นสิ่งไร้สาระ แต่วัยรุ่นอย่างผม กลับเชื่อในพรหมลิขิต ให้ผมได้มาพบกับผู้สูงวัยท่านหนึ่งอย่างไม่น่าเชื่อ เพียงแค่อ่านจากนิตยสารรายปักษ์เล่มหนึ่ง ที่นำประวัติของท่านมาลงว่าเป็นครอบครัวอายุยืน บวกกับความสนใจในผู้สูงวัย ทำให้ผมติดต่อกลับไปยังนิตยสารเล่มนั้น เพื่อขอที่อยู่ และแล้วการค้นหาก็เริ่มขึ้นในเดือนกุมกาพันธ์ปี 2548 หลังจากอ่านหนังสือเล่มนั้นเมื่อเมษายนปี 2547 ประมาณปลายเดือนกุมภาพันธ์ ผมออกจากบ้านที่สุขาภิบาล 3 กับน้องสาว โบกเเท๊กซี่ตรงดิ่งไปบ้านซอยสุขุมวิท โดยไม่ทราบว่าตรงไหนคือสุขุมวิท เพราะเด็กต่างจังหวัดเข้ามาอยู่กรุงเทพไม่ค่อยได้เดินทางไปไหน แต่ด้วยใจที่อยากพบ จึงดั้นด้น จนได้พบกับบุคคลที่ผม ต้องการพูดคุย...คุณทวดทรัพย์ สาระเกษตริน...ซึ่งตอนนั้นท่านมีอายุถึง 107 ปีแล้ว คุณทวดเองท่านคิดว่า คนที่อยากเจอท่านคงเป็นคนเก่าคนแก่จากชุมพร เพราะท่านเคยมาอยู่ชุมพรที่อ.หลังสวน แต่กลับกลายเป็นเด็กวัยรุ่นคนหนึ่ง อายุย่างเข้า 20 ไว้ผมทรงรากไทร (ตามสมัยนิยม) ดูคล้ายกับพวกโจรก็ไม่ปาน

 

Read more...